Umut
Yeni Üye
[HEADING=1]Sevr Antlaşması Hangisi Tarafından Onaylandı? Tarihî Gerçekler, Hukuki Boyut ve Toplumsal Sonuçlar[/HEADING]
Bir tarih konusunu araştırırken bazen tek bir soru, bizi bir dönemin bütün siyasi, hukuki ve toplumsal gelişmelerine götürebilir. “Sevr Antlaşması hangisi tarafından onaylandı?” sorusu da bunlardan biri. Çünkü burada yalnızca bir antlaşmayı imzalayan devletleri değil, imzalanan bir metnin hangi şartlarda yürürlüğe girebileceğini, bir devletin onu kabul etmesinin ne anlama geldiğini ve halkın iradesinin bu süreçte nasıl bir rol oynadığını da konuşuyoruz.
Öncelikle temel bilgiyi netleştirelim: Sevr Antlaşması, 10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı Devleti adına yetkilendirilen temsilciler tarafından imzalandı; ancak Osmanlı Meclis-i Mebusanı tarafından onaylanmadı ve usulüne uygun biçimde yürürlüğe girmedi. İstanbul'daki Osmanlı yönetiminin temsilcileri antlaşmayı imzalarken, Ankara'da faaliyet gösteren Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bu anlaşmayı tanımadı ve ona karşı mücadele etti.
Peki, imzalanmış bir antlaşma neden uygulanamadı? Osmanlı yönetiminin imzası ne anlama geliyordu? TBMM'nin karşı çıkışı hangi sonuçları doğurdu? Gelin, bu soruları yalnızca tarih bilgisi üzerinden değil; uluslararası hukuk, siyaset, ekonomi ve toplum açısından da birlikte değerlendirelim.
[HEADING=1]1. Sevr Antlaşması Nedir ve Neden Hazırlandı?[/HEADING]
Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında hazırlanan barış antlaşmasıdır. Savaşın galipleri arasında başta Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya bulunuyordu. ABD ise Osmanlı Devleti ile Sevr Antlaşması'nı imzalayan taraflardan biri değildi.
Osmanlı Devleti, savaş sırasında Almanya ve diğer İttifak Devletleri safında yer almış, savaşın sonunda yenilen taraflar arasında bulunmuştu. 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi, Osmanlı ordusunun durumunu ve İtilaf Devletlerinin Osmanlı topraklarındaki askerî hareket alanını etkileyen hükümler içeriyordu. Savaş sonrasında ise Osmanlı topraklarının geleceği, Boğazların statüsü, azınlıkların durumu, askerî kısıtlamalar ve ekonomik ayrıcalıklar gibi konular uluslararası müzakerelerin merkezine yerleşti.
Sevr'in hazırlanması, yalnızca bir barış anlaşması oluşturma çabası değildi. Aynı zamanda savaşın ardından Orta Doğu'daki siyasi düzenin yeniden şekillendirilmesinin bir parçasıydı. Osmanlı topraklarının paylaşımı konusunda galip devletlerin çıkarları arasında da farklılıklar bulunuyordu.
Örneğin İngiltere, Fransa ve İtalya'nın bölgedeki siyasi ve stratejik beklentileri tamamen aynı değildi. Bu durum, antlaşma hükümlerinin uygulanmasını da zorlaştıran etkenlerden biriydi.
Burada önemli bir ayrım var: Bir devletin savaşı kaybetmesi, onun toprakları ve yönetimi hakkında hazırlanan bütün düzenlemelerin otomatik olarak hukuken geçerli ve fiilen uygulanabilir hâle geldiği anlamına gelmez. Antlaşmanın imzalanması, onaylanması ve uygulanması farklı aşamalardır.
[HEADING=1]2. Sevr Antlaşması'nı Kimler İmzaladı?[/HEADING]
Sevr Antlaşması, 10 Ağustos 1920'de Fransa'nın başkenti Paris'in yakınındaki Sevr kentinde imzalandı. Osmanlı Devleti adına imza atan temsilciler arasında şu isimler bulunuyordu:
- Hadi Paşa
- Rıza Tevfik Bey
- Reşat Halis Bey
Bu temsilciler, İstanbul'daki Osmanlı hükûmetini temsilen antlaşmaya imza attılar. İtilaf Devletleri ve ilgili müttefik devletler de kendi temsilcileri aracılığıyla antlaşmayı imzaladı.
Ancak burada sıkça karıştırılan bir nokta var: Bir antlaşmanın devlet adına imzalanması ile devletin anayasal ve hukuki usullerine uygun biçimde onaylanması aynı şey değildir.
Osmanlı yönetiminin temsilcileri imza attığında, Anadolu'da Millî Mücadele devam ediyordu. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğindeki hareket, 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla ayrı bir siyasi ve kurumsal merkez oluşturmuştu.
Böylece aynı dönemde iki farklı siyasi irade ortaya çıktı. İstanbul'daki Osmanlı hükûmeti, işgal koşulları altında İtilaf Devletleriyle ilişkilerini sürdürürken Ankara'daki TBMM, ülkenin bağımsızlığı ve egemenliği konusunda farklı bir çizgi izliyordu.
Bu durum, Sevr'in yalnızca diplomatik bir anlaşma olarak değil, aynı zamanda egemenlik mücadelesinin merkezindeki belgelerden biri olarak değerlendirilmesini gerektiriyor.
[HEADING=1]3. Sevr Antlaşması'nı Hangi Makam Onayladı?[/HEADING]
Sorunun en önemli noktası burada ortaya çıkıyor: Sevr Antlaşması'nı Osmanlı Meclis-i Mebusanı onaylamadı. Antlaşma, Osmanlı Devleti adına temsilciler tarafından imzalanmış olsa da gerekli onay süreci tamamlanmadığı için yürürlüğe girmedi.
Bu konuda iki farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:
- İmzalama: Devlet adına yetkili temsilcilerin antlaşma metnini kabul ettiklerini imzalarıyla göstermesidir.
- Onaylama (ratifikasyon): Antlaşmanın, öngörülen hukuki usuller çerçevesinde devlet tarafından kesin olarak kabul edilmesidir.
Sevr Antlaşması'nın 433. maddesi, antlaşmanın onay belgelerinin Paris'te tevdi edilmesini ve yürürlüğe girebilmesi için Türkiye'nin yanı sıra başlıca müttefik devletlerden en az üçünün onayının alınmasını öngörüyordu. Dolayısıyla imzaların atılması tek başına yeterli değildi. Antlaşmanın kendi metni de onaylama ile yürürlüğe girme arasında açık bir ayrım yapıyordu. Bu ayrıntı, antlaşmanın özgün metninde görülebilir. Kaynak: Sevr Antlaşması'nın tam metni, Qatar Digital Library ve Université de Perpignan'ın Digithèque MJP arşivi. Qatar Digital Library+1
Peki, Osmanlı yönetimi neden antlaşmayı onaylamadı?
Bunun başlıca nedenleri arasında Anadolu'da gelişen Millî Mücadele, TBMM'nin antlaşmaya karşı çıkması, İstanbul yönetiminin siyasi meşruiyetinin tartışmalı hâle gelmesi ve İtilaf Devletlerinin antlaşma hükümlerini uygulatmakta karşılaştıkları güçlükler bulunuyordu.
ABD Dışişleri Bakanlığının 1924 tarihli tarihî diplomatik belgesinde de Türk tarafının antlaşmayı onaylamayı reddettiği ve İtilaf Devletlerinin bunu zorla gerçekleştirebilecek durumda olmadığı belirtilmektedir. Cambridge University Press'te yayımlanan tarih araştırması da Sevr'in hiçbir zaman onaylanmadığını vurgular. Office of the Historian+1
Buradan çıkarılabilecek önemli sonuç şu: Uluslararası ilişkilerde bir antlaşmanın hukuki metni kadar, onu kabul edecek siyasi kurumların durumu ve uygulamayı mümkün kılan güç dengeleri de önemlidir.
[HEADING=1]4. TBMM Sevr Antlaşması'na Neden Karşı Çıktı?[/HEADING]
TBMM, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. Bu tarih, Sevr Antlaşması'nın imzalanmasından yaklaşık üç buçuk ay öncesine denk gelir. Dolayısıyla Ankara'daki siyasi hareket, antlaşma imzalanmadan önce zaten örgütlenmiş durumdaydı.
TBMM'nin temel yaklaşımı, ülkenin bağımsızlığını ve siyasi egemenliğini korumaktı. Sevr Antlaşması ise Osmanlı topraklarının önemli bölümlerinin farklı devletlerin kontrolüne bırakılmasını veya yeni siyasi düzenlemelere konu edilmesini öngörüyordu. Ayrıca Osmanlı askerî kapasitesine, maliyesine ve ekonomik bağımsızlığına ciddi sınırlamalar getiriyordu.
Ankara'daki hareket açısından mesele yalnızca sınırların değişmesi değildi. Devletin kendi kararlarını ne ölçüde bağımsız alabileceği de tartışmanın merkezindeydi.
TBMM'nin açılmasıyla birlikte egemenliğin kaynağı konusunda da önemli bir dönüşüm yaşandı. İstanbul'daki saltanat yönetimi ile Ankara'daki meclis merkezli siyasi hareket, ülkenin geleceği konusunda farklı yaklaşımlar benimsedi.
Bu durum, tarih araştırmalarında sıkça karşılaştığımız bir soruyu gündeme getiriyor: Bir anlaşmayı imzalayan yönetim ile o anlaşmayı uygulamak istemeyen ve ülke içinde giderek güç kazanan başka bir siyasi merkez karşı karşıya geldiğinde, anlaşmanın fiilen uygulanması ne kadar mümkün olur?
Sevr örneğinde askerî gelişmeler, siyasi örgütlenme ve uluslararası diplomasi birlikte belirleyici oldu.
[HEADING=1]5. Sevr Antlaşması'nın Başlıca Hükümleri Nelerdi?[/HEADING]
Sevr Antlaşması'nın neden bu kadar önemli olduğunu anlamak için temel hükümlerine de bakmak gerekiyor.
Toprak düzenlemeleri: Antlaşma, Osmanlı Devleti'nin Arap toprakları üzerindeki egemenliğinin sona ermesini ve Anadolu'nun bazı bölgelerinde yeni siyasi düzenlemeler oluşturulmasını öngörüyordu. İzmir ve çevresinde Yunan yönetimine ilişkin hükümler bulunuyor; Doğu Anadolu'da ise Ermenistan'la ilgili sınır düzenlemesi ve Kürt bölgeleri hakkında özel hükümler yer alıyordu.
Boğazlar: İstanbul ve Çanakkale boğazlarının uluslararası denetime açık hâle getirilmesi ve silahsızlandırılması planlanıyordu. Bu, askerî güvenlik ve dış ticaret açısından stratejik sonuçlar doğurabilecek bir düzenlemeydi.
Askerî sınırlamalar: Osmanlı ordusunun büyüklüğü ve yapısı sınırlandırılıyor, askerî kapasitenin önemli ölçüde azaltılması öngörülüyordu.
Ekonomik ve mali hükümler: Osmanlı Devleti'nin maliyesi üzerinde uluslararası denetim ve ekonomik ayrıcalıklarla ilgili düzenlemeler yer alıyordu. Bu tür hükümler, devletin vergi toplama, harcama yapma ve ekonomik politika belirleme imkânlarını doğrudan etkileyebilecek nitelikteydi.
Bu maddelerin tamamını gerçekleşmiş olaylar gibi anlatmamak gerekir. Bunlar, antlaşmanın öngördüğü düzenlemelerdi; antlaşma bütünüyle yürürlüğe girmediği için hükümlerinin tamamı uygulamaya konulmadı.
Burada hukuk ile gerçek hayat arasındaki ilişkiyi görüyoruz. Bir metin, gelecekte yapılması planlanan düzenlemeleri ayrıntılı biçimde tarif edebilir. Ancak bu düzenlemelerin gerçekleşmesi, yalnızca metnin varlığına değil, siyasi ve askerî koşullara da bağlıdır.
[HEADING=1]6. Millî Mücadele'nin Başarısı Sevr'in Geleceğini Nasıl Değiştirdi?[/HEADING]
Sevr Antlaşması'nın uygulanamamasını yalnızca diplomatik bir anlaşmazlıkla açıklamak eksik olur. 1919-1922 döneminde Anadolu'da yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler, antlaşmanın geleceğini doğrudan etkiledi.
Bir tarih konusunu araştırırken bazen tek bir soru, bizi bir dönemin bütün siyasi, hukuki ve toplumsal gelişmelerine götürebilir. “Sevr Antlaşması hangisi tarafından onaylandı?” sorusu da bunlardan biri. Çünkü burada yalnızca bir antlaşmayı imzalayan devletleri değil, imzalanan bir metnin hangi şartlarda yürürlüğe girebileceğini, bir devletin onu kabul etmesinin ne anlama geldiğini ve halkın iradesinin bu süreçte nasıl bir rol oynadığını da konuşuyoruz.
Öncelikle temel bilgiyi netleştirelim: Sevr Antlaşması, 10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı Devleti adına yetkilendirilen temsilciler tarafından imzalandı; ancak Osmanlı Meclis-i Mebusanı tarafından onaylanmadı ve usulüne uygun biçimde yürürlüğe girmedi. İstanbul'daki Osmanlı yönetiminin temsilcileri antlaşmayı imzalarken, Ankara'da faaliyet gösteren Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bu anlaşmayı tanımadı ve ona karşı mücadele etti.
Peki, imzalanmış bir antlaşma neden uygulanamadı? Osmanlı yönetiminin imzası ne anlama geliyordu? TBMM'nin karşı çıkışı hangi sonuçları doğurdu? Gelin, bu soruları yalnızca tarih bilgisi üzerinden değil; uluslararası hukuk, siyaset, ekonomi ve toplum açısından da birlikte değerlendirelim.
[HEADING=1]1. Sevr Antlaşması Nedir ve Neden Hazırlandı?[/HEADING]
Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında hazırlanan barış antlaşmasıdır. Savaşın galipleri arasında başta Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya bulunuyordu. ABD ise Osmanlı Devleti ile Sevr Antlaşması'nı imzalayan taraflardan biri değildi.
Osmanlı Devleti, savaş sırasında Almanya ve diğer İttifak Devletleri safında yer almış, savaşın sonunda yenilen taraflar arasında bulunmuştu. 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi, Osmanlı ordusunun durumunu ve İtilaf Devletlerinin Osmanlı topraklarındaki askerî hareket alanını etkileyen hükümler içeriyordu. Savaş sonrasında ise Osmanlı topraklarının geleceği, Boğazların statüsü, azınlıkların durumu, askerî kısıtlamalar ve ekonomik ayrıcalıklar gibi konular uluslararası müzakerelerin merkezine yerleşti.
Sevr'in hazırlanması, yalnızca bir barış anlaşması oluşturma çabası değildi. Aynı zamanda savaşın ardından Orta Doğu'daki siyasi düzenin yeniden şekillendirilmesinin bir parçasıydı. Osmanlı topraklarının paylaşımı konusunda galip devletlerin çıkarları arasında da farklılıklar bulunuyordu.
Örneğin İngiltere, Fransa ve İtalya'nın bölgedeki siyasi ve stratejik beklentileri tamamen aynı değildi. Bu durum, antlaşma hükümlerinin uygulanmasını da zorlaştıran etkenlerden biriydi.
Burada önemli bir ayrım var: Bir devletin savaşı kaybetmesi, onun toprakları ve yönetimi hakkında hazırlanan bütün düzenlemelerin otomatik olarak hukuken geçerli ve fiilen uygulanabilir hâle geldiği anlamına gelmez. Antlaşmanın imzalanması, onaylanması ve uygulanması farklı aşamalardır.
[HEADING=1]2. Sevr Antlaşması'nı Kimler İmzaladı?[/HEADING]
Sevr Antlaşması, 10 Ağustos 1920'de Fransa'nın başkenti Paris'in yakınındaki Sevr kentinde imzalandı. Osmanlı Devleti adına imza atan temsilciler arasında şu isimler bulunuyordu:
- Hadi Paşa
- Rıza Tevfik Bey
- Reşat Halis Bey
Bu temsilciler, İstanbul'daki Osmanlı hükûmetini temsilen antlaşmaya imza attılar. İtilaf Devletleri ve ilgili müttefik devletler de kendi temsilcileri aracılığıyla antlaşmayı imzaladı.
Ancak burada sıkça karıştırılan bir nokta var: Bir antlaşmanın devlet adına imzalanması ile devletin anayasal ve hukuki usullerine uygun biçimde onaylanması aynı şey değildir.
Osmanlı yönetiminin temsilcileri imza attığında, Anadolu'da Millî Mücadele devam ediyordu. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğindeki hareket, 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla ayrı bir siyasi ve kurumsal merkez oluşturmuştu.
Böylece aynı dönemde iki farklı siyasi irade ortaya çıktı. İstanbul'daki Osmanlı hükûmeti, işgal koşulları altında İtilaf Devletleriyle ilişkilerini sürdürürken Ankara'daki TBMM, ülkenin bağımsızlığı ve egemenliği konusunda farklı bir çizgi izliyordu.
Bu durum, Sevr'in yalnızca diplomatik bir anlaşma olarak değil, aynı zamanda egemenlik mücadelesinin merkezindeki belgelerden biri olarak değerlendirilmesini gerektiriyor.
[HEADING=1]3. Sevr Antlaşması'nı Hangi Makam Onayladı?[/HEADING]
Sorunun en önemli noktası burada ortaya çıkıyor: Sevr Antlaşması'nı Osmanlı Meclis-i Mebusanı onaylamadı. Antlaşma, Osmanlı Devleti adına temsilciler tarafından imzalanmış olsa da gerekli onay süreci tamamlanmadığı için yürürlüğe girmedi.
Bu konuda iki farklı kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:
- İmzalama: Devlet adına yetkili temsilcilerin antlaşma metnini kabul ettiklerini imzalarıyla göstermesidir.
- Onaylama (ratifikasyon): Antlaşmanın, öngörülen hukuki usuller çerçevesinde devlet tarafından kesin olarak kabul edilmesidir.
Sevr Antlaşması'nın 433. maddesi, antlaşmanın onay belgelerinin Paris'te tevdi edilmesini ve yürürlüğe girebilmesi için Türkiye'nin yanı sıra başlıca müttefik devletlerden en az üçünün onayının alınmasını öngörüyordu. Dolayısıyla imzaların atılması tek başına yeterli değildi. Antlaşmanın kendi metni de onaylama ile yürürlüğe girme arasında açık bir ayrım yapıyordu. Bu ayrıntı, antlaşmanın özgün metninde görülebilir. Kaynak: Sevr Antlaşması'nın tam metni, Qatar Digital Library ve Université de Perpignan'ın Digithèque MJP arşivi. Qatar Digital Library+1
Peki, Osmanlı yönetimi neden antlaşmayı onaylamadı?
Bunun başlıca nedenleri arasında Anadolu'da gelişen Millî Mücadele, TBMM'nin antlaşmaya karşı çıkması, İstanbul yönetiminin siyasi meşruiyetinin tartışmalı hâle gelmesi ve İtilaf Devletlerinin antlaşma hükümlerini uygulatmakta karşılaştıkları güçlükler bulunuyordu.
ABD Dışişleri Bakanlığının 1924 tarihli tarihî diplomatik belgesinde de Türk tarafının antlaşmayı onaylamayı reddettiği ve İtilaf Devletlerinin bunu zorla gerçekleştirebilecek durumda olmadığı belirtilmektedir. Cambridge University Press'te yayımlanan tarih araştırması da Sevr'in hiçbir zaman onaylanmadığını vurgular. Office of the Historian+1
Buradan çıkarılabilecek önemli sonuç şu: Uluslararası ilişkilerde bir antlaşmanın hukuki metni kadar, onu kabul edecek siyasi kurumların durumu ve uygulamayı mümkün kılan güç dengeleri de önemlidir.
[HEADING=1]4. TBMM Sevr Antlaşması'na Neden Karşı Çıktı?[/HEADING]
TBMM, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. Bu tarih, Sevr Antlaşması'nın imzalanmasından yaklaşık üç buçuk ay öncesine denk gelir. Dolayısıyla Ankara'daki siyasi hareket, antlaşma imzalanmadan önce zaten örgütlenmiş durumdaydı.
TBMM'nin temel yaklaşımı, ülkenin bağımsızlığını ve siyasi egemenliğini korumaktı. Sevr Antlaşması ise Osmanlı topraklarının önemli bölümlerinin farklı devletlerin kontrolüne bırakılmasını veya yeni siyasi düzenlemelere konu edilmesini öngörüyordu. Ayrıca Osmanlı askerî kapasitesine, maliyesine ve ekonomik bağımsızlığına ciddi sınırlamalar getiriyordu.
Ankara'daki hareket açısından mesele yalnızca sınırların değişmesi değildi. Devletin kendi kararlarını ne ölçüde bağımsız alabileceği de tartışmanın merkezindeydi.
TBMM'nin açılmasıyla birlikte egemenliğin kaynağı konusunda da önemli bir dönüşüm yaşandı. İstanbul'daki saltanat yönetimi ile Ankara'daki meclis merkezli siyasi hareket, ülkenin geleceği konusunda farklı yaklaşımlar benimsedi.
Bu durum, tarih araştırmalarında sıkça karşılaştığımız bir soruyu gündeme getiriyor: Bir anlaşmayı imzalayan yönetim ile o anlaşmayı uygulamak istemeyen ve ülke içinde giderek güç kazanan başka bir siyasi merkez karşı karşıya geldiğinde, anlaşmanın fiilen uygulanması ne kadar mümkün olur?
Sevr örneğinde askerî gelişmeler, siyasi örgütlenme ve uluslararası diplomasi birlikte belirleyici oldu.
[HEADING=1]5. Sevr Antlaşması'nın Başlıca Hükümleri Nelerdi?[/HEADING]
Sevr Antlaşması'nın neden bu kadar önemli olduğunu anlamak için temel hükümlerine de bakmak gerekiyor.
Toprak düzenlemeleri: Antlaşma, Osmanlı Devleti'nin Arap toprakları üzerindeki egemenliğinin sona ermesini ve Anadolu'nun bazı bölgelerinde yeni siyasi düzenlemeler oluşturulmasını öngörüyordu. İzmir ve çevresinde Yunan yönetimine ilişkin hükümler bulunuyor; Doğu Anadolu'da ise Ermenistan'la ilgili sınır düzenlemesi ve Kürt bölgeleri hakkında özel hükümler yer alıyordu.
Boğazlar: İstanbul ve Çanakkale boğazlarının uluslararası denetime açık hâle getirilmesi ve silahsızlandırılması planlanıyordu. Bu, askerî güvenlik ve dış ticaret açısından stratejik sonuçlar doğurabilecek bir düzenlemeydi.
Askerî sınırlamalar: Osmanlı ordusunun büyüklüğü ve yapısı sınırlandırılıyor, askerî kapasitenin önemli ölçüde azaltılması öngörülüyordu.
Ekonomik ve mali hükümler: Osmanlı Devleti'nin maliyesi üzerinde uluslararası denetim ve ekonomik ayrıcalıklarla ilgili düzenlemeler yer alıyordu. Bu tür hükümler, devletin vergi toplama, harcama yapma ve ekonomik politika belirleme imkânlarını doğrudan etkileyebilecek nitelikteydi.
Bu maddelerin tamamını gerçekleşmiş olaylar gibi anlatmamak gerekir. Bunlar, antlaşmanın öngördüğü düzenlemelerdi; antlaşma bütünüyle yürürlüğe girmediği için hükümlerinin tamamı uygulamaya konulmadı.
Burada hukuk ile gerçek hayat arasındaki ilişkiyi görüyoruz. Bir metin, gelecekte yapılması planlanan düzenlemeleri ayrıntılı biçimde tarif edebilir. Ancak bu düzenlemelerin gerçekleşmesi, yalnızca metnin varlığına değil, siyasi ve askerî koşullara da bağlıdır.
[HEADING=1]6. Millî Mücadele'nin Başarısı Sevr'in Geleceğini Nasıl Değiştirdi?[/HEADING]
Sevr Antlaşması'nın uygulanamamasını yalnızca diplomatik bir anlaşmazlıkla açıklamak eksik olur. 1919-1922 döneminde Anadolu'da yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler, antlaşmanın geleceğini doğrudan etkiledi.