Sincaplar neden eve gelir ?

Umut

Yeni Üye
Sincaplar Neden Eve Gelir? Merak, Yiyecek Arayışı, Barınma İhtiyacı ve Şehir Hayatının Etkisi

Hiç pencerenizin önünde bir sincabın dolaştığını, balkonunuzdaki saksıları karıştırdığını veya çatınızdan gelen tıkırtıların kaynağının bir sincap olabileceğini düşündünüz mü? İlk başta sevimli bir ziyaretçi gibi görünen bu küçük hayvan, bir süre sonra insanın aklına pek çok soru getirebiliyor: Neden özellikle benim evime geliyor? Acaba yiyecek mi arıyor, yuva mı yapmaya çalışıyor, yoksa daha önce bıraktığım yiyecekleri hatırlıyor mu?

Sincapların evlere yaklaşmasının arkasında genellikle doğaüstü işaretler veya insanlara özgü bir merak değil, oldukça anlaşılır biyolojik nedenler bulunur. Besin kaynakları, mevsimsel değişimler, güvenli barınak arayışı, çevredeki ağaçların konumu ve insanların hayvanlara nasıl davrandığı bu davranış üzerinde etkili olabilir.

Üstelik sincabın eve gelmesiyle evin içine girmesi aynı şey değildir. Balkonunuzda görülen bir sincap, yalnızca çevredeki bir ağaca ulaşmaya çalışıyor olabilir. Çatıda veya tavan arasında sürekli ses duyulması ise hayvanın binanın içine yerleşmiş olabileceğini düşündürür. Bu iki durumu birbirinden ayırmak, hem doğru çözümü bulmak hem de gereksiz yere hayvana zarar vermemek açısından önemlidir.

Gelin, sincabın evlere neden geldiğini bilimsel bulgular, gerçek hayatta karşılaşılan örnekler ve uygulanabilir öneriler üzerinden birlikte inceleyelim.

1. Sincaplar Eve Neden Gelir? En Temel Neden Yiyecektir

Sincapların eve yaklaşmasının en yaygın nedenlerinden biri yiyecek bulma fırsatıdır. Fındık, ceviz, meşe palamudu, tohumlar, meyveler ve çeşitli bitkisel besinler, birçok sincap türünün doğal beslenmesinde önemli yer tutar. Ancak şehirlerde yaşayan sincapların karşısına doğal besinlerin yanında kuş yemleri, açıkta bırakılmış yiyecekler, çöp kutuları ve insanların bahçelerine ektiği bitkiler de çıkar.

Kaliforniya Üniversitesi Tarım ve Doğal Kaynaklar biriminin Entegre Zararlı Yönetimi programında yayımlanan Tree Squirrels başlıklı kaynakta, sincapların evlerin çevresindeki meyve ve yemişlerle beslendiği, bahçelerdeki tohumları tükettiği ve bazı durumlarda binalardaki açıklıklardan içeri girebildiği belirtilir.

Buradaki önemli ayrıntı, sincabın insan evini özel olarak seçmesi gerekmemesidir. Bir balkon, bahçe veya çatı kenarı, hayvanın besin ararken izlediği güzergâh üzerinde bulunabilir.

Örneğin, balkonuna düzenli olarak ay çekirdeği koyan bir kişinin evine her sabah sincapların gelmeye başladığını düşünelim. İlk günlerde hayvanlar tesadüfen oraya uğruyor olabilir. Ancak birkaç ziyaretin ardından aynı yerde tekrar yiyecek bulurlarsa o alanı yeniden ziyaret etmeleri avantajlı hâle gelir.

Bu örnek, davranış bilimi açısından basit bir öğrenme mekanizmasıyla açıklanabilir: Bir davranışın ardından ödül geliyorsa o davranışın tekrarlanma olasılığı artabilir.

Peki, bu durum sincabın ev sahibine bağlandığı anlamına mı gelir? Mutlaka değil. Hayvan, insanla duygusal bir ilişki kurmaktan ziyade güvenli ve verimli bir besin kaynağını öğrenmiş olabilir.

Burada tartışmaya değer bir nokta da var: Bir sincabı beslemek bize birkaç dakikalık mutluluk verebilir, fakat aynı davranışın düzenli biçimde tekrarlanması hayvanın insan kaynaklı yiyeceklere daha fazla yönelmesine neden olabilir. Dolayısıyla iyi niyetle yapılan bir davranışın uzun vadeli etkilerini de düşünmek gerekir.

2. Soğuk Hava ve Mevsim Değişiklikleri Sincapları Eve Yaklaştırır mı?

Evet, mevsimler sincapların yiyecek arama ve barınma davranışlarını etkileyebilir. Bununla birlikte, bütün sincapların yalnızca kışın eve geldiğini söylemek doğru değildir. Üreme dönemi, besin kaynaklarının durumu, hava koşulları ve türün özellikleri de önemlidir.

Sincaplar, özellikle ağaçlarda yaşayan türler, yiyeceklerinin bir bölümünü daha sonra tüketmek üzere çeşitli noktalara saklayabilir. Sonbaharda toprağa gömülen yemişler bu davranışın bilinen örneklerindendir. Ancak bu yiyecek depolama davranışı, hayvanın kış boyunca mutlaka bir evde yaşayacağı anlamına gelmez.

2022 yılında Urban Ecosystems dergisinde yayımlanan ve PubMed'de indekslenen bir araştırma, şehirlerde yaşayan doğu gri sincaplarının insan kaynaklı yiyecek atıklarını nasıl kullandığını inceledi. Araştırmacılar, bir üniversite yerleşkesindeki beş çöp kutusunu dört farklı gözlem döneminde izledi. En fazla yiyecek toplama davranışı, sıcaklığın en düşük olduğu gözlem döneminde kaydedildi. Bulunan yiyeceklerin önemli bir bölümünü ekmek ve patates kızartması gibi nişastalı gıdalar oluşturuyordu.

Kaynak: Gray squirrels consume anthropogenic food waste most often during winter.

Bu araştırmanın sonucu dikkat çekicidir. Şehirdeki yiyecek atıkları, soğuk dönemlerde sincaplar için önemli bir kaynak hâline gelebilir. Ancak burada bir ayrım yapmak gerekiyor: Araştırma, sincapların doğrudan evlere girme sıklığını değil, şehir ortamında insan kaynaklı yiyecekleri kullanmasını inceliyor.

Yani çalışma, soğuk havalarda insan yerleşimlerinin sincaplara neden daha cazip gelebileceğini açıklamaya yardımcı oluyor; her eve gelen sincabın sebebini tek başına kanıtlamıyor.

Gerçek hayatta bu duruma benzer bir örnek, sonbaharda bahçedeki ağaçlardan dökülen yemişleri toplayan sincapların kışa doğru çöp kutularına veya kuş yemliklerine yönelmesidir. Doğal besinlerin azalması ya da ulaşılmasının zorlaşması, insan kaynaklı yiyeceklerin önemini artırabilir.

Öte yandan sıcak ve kuru bir çatı arası da sincaplar açısından korunaklı bir yer olabilir. Özellikle ağaç kovuklarının sınırlı olduğu yerleşimlerde bina boşlukları alternatif yuvalama alanları sunabilir.

Buradan çıkarılacak sonuç şu: Bir sincabın evinize yaklaşması mutlaka soğuktan üşüdüğü anlamına gelmez. Yiyecek arıyor, güvenli bir geçiş noktası kullanıyor veya uygun bir yuva alanı araştırıyor olabilir.

3. Sincaplar Neden Çatıya, Balkona veya Tavan Arasına Girer?

Sincabın evin çevresinde dolaşmasıyla doğrudan binanın içine yerleşmesi arasında önemli bir fark vardır. Çatıya çıkan bir sincap, çevredeki ağaçlar arasında ilerlemek için çatıyı geçiş noktası olarak kullanıyor olabilir. Ancak çatı kaplamasında, havalandırma boşluklarında veya saçaklarda bir açıklık varsa bu alan hayvan için barınma fırsatına dönüşebilir.

Alabama Cooperative Extension System'ın 18 Mart 2022 tarihli Eastern Gray Squirrels: Managing and Preventing Attic Damage başlıklı rehberi, tavan aralarının sincaplar açısından neden cazip olduğunu açıklıyor. Bu alanlar genellikle sıcak, kuru ve yırtıcılardan korunaklıdır. Ayrıca yalıtım malzemeleri yuva yapımında kullanılabilir.

Kaynak: Alabama Cooperative Extension System.

Sincapların binalara girebildiği başlıca noktalar şunlardır:

- Çatı saçaklarındaki ve çatı birleşimlerindeki açıklıklar.

- Hasar görmüş havalandırma kapakları.

- Bacalar ve uygun biçimde korunmamış baca ağızları.

- Çürümüş ahşaplar ve kemirilmiş dış cephe kaplamaları.

- Kablo ve boruların binaya girdiği noktalardaki boşluklar.

- Açık bırakılan pencere ve kapılar.

Nebraska Üniversitesi'nin Backyard Farmer kaynaklarında, sincapların yaklaşık 3,8 santimetre çapındaki açıklıklardan geçebildiği belirtilir. Bu ölçü, 1,5 inçlik açıklığın santimetreye çevrilmiş hâlidir. Bununla birlikte, geçilebilecek açıklığın büyüklüğü hayvanın türüne ve vücut yapısına göre değişebilir; sincaplar daha küçük bir aralıktan başlayarak kemirme yoluyla giriş noktasını genişletebilir.

Kaynak: University of Nebraska–Lincoln, Squirrels.

Gerçek hayatta sık karşılaşılan bir senaryo düşünelim: Ev sahibi gündüzleri tavandan gelen koşuşturma seslerini duyuyor, ancak hayvanı hiç göremiyor. Daha sonra çatı kenarında küçük bir delik ve tavan arasında parçalanmış yalıtım malzemeleri fark ediyor. Bu belirtiler, sincabın yalnızca çatıda dolaşmadığını, içeride yuva yapmış olabileceğini düşündürür.
 
Üst